Alergie pokarmowe

Nietolerancja fruktozy – jak uniknąć niedoborów witamin?

Nietolerancja fruktozy

Adobestock, sublicencja udzielona przez partnera

Upośledzenie wchłaniania fruktozy i jej nietolerancja to jedne z czynników odpowiedzialnych za występowanie wielu dolegliwości w przebiegu czynnościowych zaburzeń przewodu pokarmowego [1]. Nieprawidłowości te mogą przyczynić się do występowania objawów takich jak nawracające bóle brzucha, wzdęcia, odbijania, gazy, biegunki czy nudności2. Dowiedz się, jak wygląda leczenie nietolerancji fruktozy.

Nietolerancja fruktozy – na czym polega?

O nietolerancji mówi się wtedy, gdy występują obiektywnie potwierdzone, powtarzalne objawy podmiotowe lub przedmiotowe, które są wywoływane przez spożycie określonego pokarmu lub składnika pokarmowego w dawce tolerowanej przez zdrowe osoby [3]. W tym przypadku zatem niepożądane objawy występują po spożyciu fruktozy.

W pokarmach fruktoza występuje w trzech postaciach: jako wolny cukier prosty, w formie dwucukru, to jest w sacharozie, w połączeniu z glukozą, a także w postaci polimerów, określanych łączną nazwą fruktany [1]. W postaci cukru prostego naturalnie występuje w miodzie i owocach [4].

Przyczyny nietolerancji fruktozy

Zaburzenia metabolizmu fruktozy są dziedziczne. U osób zmagających się z nietolerancją fruktozy może występować niedobór enzymu aldolazy fruktozo-1-fosforanowej. Deficyt aldolazy występuje w wątrobie, a narząd ten odgrywa najważniejszą rolę w metabolizmie fruktozy [5] Wrodzona nietolerancja fruktozy może przebiegać z hypoglikemią, niewydolnością wątroby i nerek [2].

Możliwa jest także nabyta nietolerancja fruktozy, która objawia się w dowolnym momencie życia. W tym przypadku w wyniku zaburzonego działania transporterów dla fruktozy (GLUT-5) fruktoza nie jest wchłaniana z przewodu pokarmowego, tylko przechodzi do jelita grubego [1].

Nietolerancja fruktozy – objawy

Objawy nietolerancji fruktozy ujawniają się po rozpoczęciu spożywania posiłków ją zawierających. Do symptomów zalicza się: ból i wzdęcie brzucha, odbijanie, gazy, biegunki czy nudności [2]. Krótko po spożyciu fruktozy może wystąpić ciężka hipoglikemia oraz wymioty. Dalsze jej przyjmowanie prowadzi do żółtaczki, krwotoków, uszkodzenia proksymalnego kanalika nerkowego, apatii, senności i drgawek [5].

Leczenie nietolerancji fruktozy

Jedyną znaną metodą leczenia nietolerancji fruktozy jest dieta. W przypadku występowania zaburzeń wchłaniania fruktozy zaleca się ograniczenie spożywania produktów zawierających fruktozę w ilości znacznie przewyższającej zawartość glukozy lub galaktozy. Ponadto wskazana jest kontrola spożycia źródeł fruktanów, których zawartość w jednym posiłku nie powinna przekraczać 0,5 g [5].

Czego nie jeść przy nietolerancji fruktozy?

Pokarmy, których jedzenie należy ograniczyć, to m.in. [5]:

  • świeże owoce drobnopestkowe: jabłka, gruszki, melony, papaje, arbuzy (i zrobione z nich soki),
  • suszone owoce: jabłka, śliwki, morele, figi, daktyle, rodzynki,
  • napoje słodzone fruktozą (tzw. soft drinki),
  • miód.

Ze względu na obecność dużej ilości fruktanów szczególną uwagę należy zwrócić także na takie produkty jak: pory, czosnek, cykoria, cebula, szparagi, pszenica i jęczmień [5].

Bardzo ważne jest szczególnie u dzieci, ale u dorosłych również, by eliminując z diety niektóre pokarmy, zadbać o optymalną podaż innych (równoważnych) pełnowartościowych składników odżywczych. Witaminy dla dzieci z alergią obecne w wymienionych wyżej produktach podawajmy więc w postaci innych pokarmów, które również je zawierają.

Co jeść przy nietolerancji fruktozy?

Lepiej tolerowane przez osoby z zaburzeniami wchłaniania fruktozy są produkty zawierające mniejsze jej ilości i te, w których fruktoza jest zrównoważona adekwatną zawartością glukozy. Należą do nich [5]:

  • świeże owoce grubopestkowe: morele, śliwki, brzoskwinie, nektarynki,
  • owoce jagodowe: czarne jagody, żurawiny, maliny, truskawki,
  • owoce cytrusowe: grejpfruty, pomarańcze, mandarynki, cytryny,
  • inne owoce: dojrzałe banany, kiwi, ananasy.

Bibliografia:

  1. Marek K., Kamińska B., Plata-Nazar K. i in., Upośledzenie wchłaniania fruktozy: rola w zaburzeniach czynnościowych przewodu pokarmowego u dzieci, Forum Medycyny Rodzinnej 2010, tom 4, nr 2, 117–121.
  2. Dymek A., Dymek L., Starczewska-Dymek L. i in., Nietolerancja fruktozy, Alergia, 2/2017.
  3. Bartuzi Z., Horvath A., Nadwrażliwość pokarmowa, Medycyna praktyczna dla pacjentów, 2020. (https://www.mp.pl/interna/chapter/B16.II.4.26) (dostęp: 2022.05.17.).
  4. Wnęk D., Fruktoza, Medycyna praktyczna dla pacjentów, 2016. (https://www.mp.pl/pacjent/dieta/zasady/150068,fruktoza) (dostęp: 2022.05.17.).
  5. Szablewski L., Skopińska A., Zaburzenia metabolizmu węglowodanów powodowane mutacjami i rola diety jako terapii. Część II. Fruktozemia, Medycyna Rodzinna 4/2005, s. 113-116.


Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *